<< İçindekileri Görüntülemek İçin Tıklayın >> Yer:  İşlemler > Stok İşlemleri > Sabit Kıymet İşlemleri

 

 

Sabit kıymet (demirbaş, makine, taşıt, bina vb.) kayıtları bu ekranda tutulur. Kıymetin alış bilgileri, amortismanı, yeniden değerlemesi, zimmeti, garantisi, bakımı ve satışı tek ekrandan izlenir.

Ekran şu yollarla açılır:

• İşlemler > Stok İşlemleri > Sabit Kıymet İşlemleri menüsü Sabit Kıymet İşlemleri listesini açar. Listede yeni kayıt açılır ya da var olan kayda çift tıklanır.
• Alış ekranında Satır İşlemleri panelindeki Satıra Sabit Kıymet Oluştur düğmesi, odaktaki fatura satırından yeni bir sabit kıymet kaydı oluşturur. Düğme yalnız alış işlemlerinde görünür; önce faturayı kaydeder, sonra onay sorar.
• Bakım objesi listesinde kaynağı sabit kıymet olan satıra çift tıklanınca ilgili sabit kıymet kaydı açılır.

 

Ekran üç bölümdür: üstte Demirbaş Bilgileri, solda hesap dönemi (Yıl, Ay) ile işlem düğmeleri, ortada sekmeler. Turkuaz renkli alanlar amortisman hesabı için gereklidir; kayıt aktifken boş bırakılamaz.

 

YENİ KAYIT

1. düğmesine tıklanır. Bekleyen Alış Satış İşlemi Seç penceresi kendiliğinden açılır ve açık miktarı olan alış satırlarını listeler.

2. Sabit kıymete dönüşecek alış satırı seçilir. Satırın işlemi Aktif, Onaylı ya da Tamamlandı durumunda olmalıdır. Seçilen satırdan şu bilgiler gelir:

• Stok bağlantısı ve Sabit kıymet adı (stok kartının adı)
• Sab.Kıy. giriş tarihi ve A.Hesap başlangıç tarihi (faturanın işlem tarihi)
• Miktar, Birim, Giriş maliyeti (KDV hariç tutar; dövizli faturada kurla çevrilir) ve Birim fiyatı
• Giriş cari unvan, İşlem noktası ve Personel no
• Kayıt türü Alış Kaydı, Amortisman yöntemi Normal olur. Sabit kıymet tipi stok kartının muhasebe stok türüne göre seçilir; eşleşme yoksa Demirbaşlar olur.

3. Seçimden sonra kayıt kendiliğinden kaydedilir ve fatura satırı Alış / Satış Bilgileri sekmesine bağlanır. Sabit kıymet kodu kayıt sırasında sistem tarafından verilir.

4. Amortismana tabi kıymet kodu seçilir (aşağıya bakın), eksik turkuaz alanlar tamamlanır ve kayıt kaydedilir.

 

DEMİRBAŞ BİLGİLERİ

Alan	Açıklama
Kayıt türü	Alış Kaydı: bir alış faturasından oluşan kayıt. Devir Kaydı: önceki dönemden devreden kayıt. Demirbaş satış: satış kaydı.
Sabit kıymet tipi	Kıymetin muhasebe grubu: Arazi ve Arsalar, Binalar, Tesis Makine ve Cihazlar, Taşıtlar, Demirbaşlar, Haklar, Özel Maliyetler, Finansal Kiralama vb.
Takip no	Kıymetin etiket ya da envanter numarası gibi serbest bir takip numarası.
Sabit kıymet kodu	Kayıt sırasında sistem tarafından verilir.
Sabit kıymet adı	Alıştan gelen kayıtta stok kartının adıdır; değiştirilebilir.
Sab.Kıy. giriş tarihi	Kıymetin işletmeye girdiği tarih.
Giriş cari unvan, Stok bağlantısı	Kıymetin alındığı cari ve bağlı stok kartı.
A.Hesap başlangıç tarihi	Amortisman hesabının başladığı tarih. Alış kaydında giriş tarihiyle aynıdır.
A.Hesap bitiş tarihi	Amortisman hesabının bittiği tarih; faydalı ömre göre önerilir.
İşlem noktası, Personel no	Oturumdaki işlem noktası ve personel gelir; ve düğmeleriyle değiştirilir.
Muhasebe özel kodu, Özel kod, Muhasebe kodu bileşeni, Amortisman muhasebe özel kodu	Muhasebeleştirmede kullanılan kodlar. Kayıt muhasebeleştirilecekse Muhasebe kodu bileşeni boş bırakılmamalıdır. Özel kodlar filtre ve raporlarda da kullanılır.
Aktif, Bloke	Bloke işaretli kıymetin amortismanı hesaplanmaz.

 

SEKMELER

Genel Bilgiler

Bölüm	Açıklama
Stok Bilgileri	Açıklama, birim fiyatı, miktar, birim, son sayım tarihi ve dinamik stok (cins, renk, ebat vb.).
Amortisman Değer Bilgileri	Giriş maliyeti, Birikmiş amortisman (önceki dönemlerde ayrılmış toplam), Devir değeri, Hurda bedeli, Amortismana tabi kıymet kodu, Faydalı ömür, Amortisman oranı, Amortisman yöntemi, Değerlemeye tabi ve Kıst amortisman.
Alış Garanti Bilgileri	Garanti başlama ve bitiş tarihleri; garanti geçerli değilse Garanti iptal işaretlenir.
Zimmet Bilgileri	Bulunduğu yer, Zimmetlenen personel ya da personel kaydı olmayan biri için Zimmetlenen adı soyadı. Listeler daha önce girilmiş değerlerden dolar. İnsan Kaynakları’nda zimmet kaydı olan kıymetin zimmetli personeli buradan değiştirilemez.
Satış Sonrası Miktarlar	Salt okunur: satılan miktar, kalan miktar, kalan maliyet ve satışlar toplamı. Bağlı satış faturalarından hesaplanır.
Düzeltme Sonrası Bilanço Değerleri	Salt okunur: son yeniden değerlemeden gelen enflasyon farkları, düzeltilmiş sabit kıymet bilanço değeri ve birikmiş amortisman.

Amortismana tabi kıymet kodu listesi, mevzuattaki amortisman listesinden sistemle gelir (ör. 3.42. Takım tezgahları, talaşlı ve talaşsız kesme makineleri: 6 yıl, %16,66). Kod seçilince faydalı ömür ve oranın koddan güncellenip güncellenmeyeceği sorulur; alış ve devir kayıtlarında ardından A.Hesap bitiş tarihi de sorulur. Evet denirse bitiş tarihi faydalı ömrün son yılının 31 Aralık’ı olur. Alış ve devir kayıtları sorulardan sonra kendiliğinden kaydedilir.

Amortisman yöntemi:

• Normal (eşit tutarlı): her yıl aynı tutar ayrılır. Yıllık tutar = (giriş maliyeti + devir değeri + değer artışı − hurda bedeli) × amortisman oranı.
• Azalan Amortisman (azalan bakiyeler): oran iki katına çıkar (en çok %40) ve her yıl kalan değere uygulanır. İlk yıllarda daha çok, son yıllarda daha az amortisman ayrılır; son yılda kalan değerin tamamı ayrılır. İlk amortisman hesaplandıktan sonra yöntem değiştirilemez.

Kıst amortisman işaretliyse ilk yıl, kıymetin girdiği aydan itibaren orantılı hesaplanır; kalan kısım son yıla eklenir (binek otomobiller için kullanılır).

Uyarı: Güncel mevzuata uygunluğu kontrol edilmelidir.

 

Alış / Satış Bilgileri

Kıymete bağlı alış ve satış faturası satırları ile gider olarak eklenen cari işlemler listelenir. Satıra çift tıklanınca kaynak fatura ya da cari işlem açılır. Bu sekme seçiliyken sol panelde iki düğme daha görünür:

• Alış/Satış Faturası Ekle: Bekleyen Alış Satış İşlemi Seç penceresinden seçilen satırı kıymete bağlar. Maliyete eklenecek alışlar (ör. kurulum) ve kıymetin satış faturası buradan bağlanır.
• Cari İşlem Ekle(Gider): açık cari işlemlerden seçilen işlemi Masraf olarak bağlar.

Bir fatura satırı ya da cari işlem yalnız bir kez bağlanabilir. Kıymetin tüm miktarı satılınca kayıt Tamamlandı durumuna geçer, A.Hesap bitiş tarihi son satış tarihi olur ve kayıt artık değiştirilemez.

 

Amortisman

Hesaplanan amortisman kayıtları yıl yıl listelenir: yıl, ay, ayrılan ve değerlenmiş amortisman, oran, yöntem, kıst, muhasebe özel kodu.

 

Yeniden Değerleme

Yeniden Değerleme Tutarları tablosuna dönem için elle değerleme satırı eklenebilir (değerleme türü, ilk ve son tarih, çarpan ya da tutar). Yeniden Değerlendirme Tablosu hesaplanan değerleme sonuçlarını gösterir.

Amortisman Tablosu

Amortisman Tablosu düğmesiyle seçilen dönem için hazırlanan tablo: yıl, değerleme oranı, artırılmış değer, amortisman oranı, ayrılan ve birikmiş amortisman, net değer artışı. Tablo yalnız gösterim içindir, kayıt oluşturmaz.

 

Bakım

Kıymet bakım objesi olarak izlenir; yeni bakım objesinin kodu ve adı sabit kıymetten gelir, türü Sabit Kıymet olur. Ayrıntı: Sabit kıymetler bakım objesi olarak nasıl kaydedilir?.

Açıklama

Kıymetle ilgili serbest metin.

 

AMORTİSMAN VE DEĞERLEME İŞLEMLERİ

Sol paneldeki düğmeler Yıl ve Ay alanlarında seçilen dönem için çalışır. Düğmeye basmadan önce dönemin doğru seçildiği kontrol edilmelidir.

Düğme	Ne yapar
Amortisman Hesapla	Başlangıç yılından seçilen yıla kadar eksik kalan tüm yılların amortismanını hesaplar: geçmiş yıllar 12 ay, seçilen yıl seçilen aya kadar. Her yıl için bir amortisman kaydı oluşur ve Birikmiş amortisman güncellenir; işlem bitince Amortisman sekmesi açılır. Aynı dönem için tekrar basmak yeni kayıt oluşturmaz; aynı yılda daha ileri bir ay seçilirse aradaki ayların farkı eklenir. Bitiş tarihinden sonraki bir yıl seçilirse ya da kıymet bloke ise hesaplanmaz. Örnek: Ocak 2026’da alınan 480.000 TL’lik, %16,66 oranlı tezgâh için 2026 Eylül seçilince ayrılan amortisman 480.000 × %16,66 ÷ 12 × 9 = 59.976 TL olur.
Yeniden Değerleme	Seçilen dönem için yeniden değerleme hesaplar. Yeniden Değerleme Tutarları tablosunda o tarihi kapsayan elle girilmiş satır varsa o uygulanır; yoksa Muhasebe Sabit Kıymet Oranları tanımındaki oranlar kullanılır. Oran tanımlı değilse “Yeniden değerleme oranları tanımsız” uyarısı çıkar.
Amortisman Tablosu	Seçilen dönem için amortisman tablosunu Amortisman Tablosu sekmesinde gösterir.
Resim / Video	Kıymetin resim ve videolarının tutulduğu Stok Resim ve Video ekranını açar. Kayıt önce kaydedilmiş olmalıdır.

Çok sayıda kıymetin amortismanı Sabit Kıymet İşlemleri listesindeki Hepsi için amortisman hesapla ve Seçili kayıtlar için amortisman hesapla işlemleriyle toplu hesaplanır; amortisman kaydı aynı listede Seçili Amortismanı muhasebeleştir ile muhasebeleştirilir. Ayrıntılı örnek: Demirbaş amortismanı hesaplanarak nasıl muhasebeleştirilir?.

 

KAYIT KURALLARI

• Kayıt aktifken tip, tür, ad, giriş, başlangıç ve bitiş tarihleri, miktar, birim, giriş maliyeti, amortismana tabi kıymet kodu, faydalı ömür, oran ve yöntem boş bırakılamaz; eksik alan “Sabit kıymet … girmelisiniz” uyarısıyla bildirilir.
• Amortisman kaydı Amortisman sekmesinden silinebilir; birikmiş amortisman yeniden hesaplanır. Muhasebeleştirilmiş amortisman kaydı silinemez.
• Sabit kıymet kaydı yalnız Giriş, Taslak ya da İptal durumundayken ve bağlı fatura satırı, zimmet ya da amortisman kaydı yokken silinebilir.
• Satılmış miktar değiştirilemez; Tamamlandı durumundaki kayıt değiştirilemez.

 

İlgili konular: Demirbaş stok kart tanımı, Demirbaşın alıştan sonra stok girişi, Demirbaş alışının muhasebeleştirilmesi.